Uitverkiezing


uitverkiezing

Ik ging naar de website van het Reformatorisch Dagblad omdat ik nieuwsgierig was naar berichten aangaande het overlijden van Harry Kuitert en werd daar toen onverbiddelijk met de neus op de bevindelijk-gereformeerde feiten gedrukt:

Vraag: voor wie is Christus gestorven?
Antwoord: voor de uitverkorenen

Vraag en antwoord kwamen uit het ‘Vragenboekje van Hellenbroek‘, een catechesatiemethode die sinds jaar en dag gebruikt wordt in de rechterflank van de gereformeerde gezindte. Ik ben zelf vroeger ook onderwezen uit dit boekje en ik vond het toen moeilijk en saai. Maar de GBS zag er geen been in om anno 2017 een herdruk van ‘Hellenbroek’ te verzorgen en het Reformatorisch Dagblad deed daar verslag van. En zo was ik in een klap terug bij een stukje van de geloofsleer uit mijn jeugd, het hypercalvinisme zoals dat in delen van de (Oud) Gereformeerde Gemeenten (in Nederland) gepraktiseerd wordt.

Voor alle duidelijkheid: het gaat hierbij met name om de predestinatieleer, oftewel het idee dat God voorbeschikt heeft wie er in de hemel komen en wie in de hel. Volgens deze leer kun je daar zelf als mens niets meer aan veranderen, een wetenschap die kan leiden tot een verlammend fatalisme enerzijds en/of depressieve gevoelens en angsten anderzijds.

Hieronder een citaat uit de Wikipediapagina over predestinatie:

De positieve opvatting van de predestinatie kan ten diepste alleen plaatsvinden bij degenen, die van Godswege verzekerd zijn van hun verkiezing. Negatieve opvattingen over de predestinatie kunnen resulteren in fatalisme of lijdelijkheid, ook wel hypercalvinisme genoemd. Men kan immers niets meer doen dat enige relevantie voor het eigen heil heeft als alles al is vastgelegd in de verkiezing of verwerping. Ook vandaag de dag is deze lijdelijke houding in de bevindelijk gereformeerdegezindte bij veel mensen verankerd in hun manier van denken.

Die eerste zin van het citaat hierboven is maar al te waar: iemand die ‘het’ heeft, die ‘bekeerd’ is, vindt die uitverkiezing makkelijk te verteren, want hij is ‘binnen’. Voor de grote massa die (in eigen beleving) nog ‘buiten’ staat wordt het een stuk moeilijker, want zij vrezen niet uitverkoren te zijn en naar de hel te moeten.

Wat een onderwerp is dit eigenlijk! En waar blijft de goede God in zo’n geloofsleer?? Die lijkt zich te verbergen achter tegenstrijdige bijbelteksten, waarvan sommige de uitverkiezing benadrukken en anderen juist de genade van God. Zie er maar eens uit te komen als eenvoudig mens….

(Ja maar, zegt men dan in bevindelijke kring: als God je bekeert is het niet moeilijk meer, want dan ga je zien dat God niet onredelijk is. Dat jij dit onderwerp moeilijk en onverteerbaar vindt, ligt aan jezelf, aan je eigen door de zonde verduisterde hart en verstand. En dat je hart en verstand zo zijn is je eigen schuld, want in onze voorvader Adam hebben we als mens zelf gekozen voor de zonde en we maken die schuld elke dag nog groter….
En zo wordt je terug geworpen op je zelf, op je eigen ik….).

Aanvulling dd. 14-9-2017: gelukkig klinken er ook andere geluiden binnen de Gereformeerde Gemeenten, getuige dit artikel in de krant van gisteren.

Advertenties

4 reacties op ‘Uitverkiezing

  1. Beste Jan Jaap,
    Zoals je weet ben ik onder dezelfde leer als jij grootgebracht en hoor ik nog steeds bij de Gereformeerde Gemeente. Hoe spijtig ook dat jij hier zulke nare herinneringen aan hebt, voor mij geldt dat niet. Twee mensen, in hetzelfde gezin grootgebracht, en toch zulke verschillende ervaringen. De predestinatie is niet waar de bijbel over gaat. De bijbel gaat in de kern over mensen die op zichzelf teruggeworpen worden door tekortkomingen en tegenslagen en God die Zijn reddende hand uitstrekt. Een ieder die in Hem geloofd wordt niet verworpen, maar erft het eeuwige leven. Dat is een boodschap van hoop en houvast en troost. Wij hebben hier geen blijvende stad, wij gaan naar huis, dankzij de genade van God.
    Overigens wordt de methode van Hellenbroek bijna nergens meer gebruikt. Wij gebruiken al sinds jaar en dag een methode die toegespitst is op de hedendaagse jeugd en de wereld waarin deze nu leven.
    Groet!
    Je zus Loes.

    1. Loes,
      Bedankt voor je reactie!

      Volgens de berichtgeving in het RD en de aldaar geciteerde vroede vaderen wordt ‘Hellenbroek’ nog algemeen gebruikt en is de nieuwe uitgave van het boekske een initiatief van de synode van de Ger. Gem.

      Volgens een uitspraak van diezelfde synode staat het aanbod van genade ‘onder beheersing van de uitverkiezing’. Dit accent op de uitverkiezing als het middelpunt van de leer maakt mensen passief en fatalistisch, neemt de troost uit het Woord weg en verzuurt alles.Je moet sterk in je schoenen staan om bij zo’n leer ‘je weg met blijdschap te reizen’ en ík sta niet zo sterk in mijn schoenen…

      Hart. groet, Jan Jaap

  2. Beste Jan Jaap,
    De Gereformeerde Gemeenten hebben zelf een methode ontwikkeld, die breed gebruikt wordt. Zie RD, 13-09-2017. Lezenswaardig artikel over catechese, pag. 6/7 van “Puntkomma”.
    Als de leer van de uitverkiezing gebruikt wordt zoals jij beschrijft, zou ik het ook niet uithouden in mijn eigen kerk. Gelukkig is dat niet het geval. De bijbel staat ook vol van oproepen tot de mens om te volgen, je te bekeren en te geloven. Als je dàt doet, steekt God je de hand toe en zegt tegen je: Ik zag je al toen je nog een vijand was, een zondaar, maar daarvoor ben Ik gekomen. Wie heeft er hier dan de eerste stap gezet? Dat was toch uiteindelijk God. Ik, mens, ging op weg, maar Hij stond al op de uitkijk. “Ik zal opstaan en naar mijn Vader gaan…”
    Hoop je vrijdag te zien!
    Loes

    1. Loes,

      De methode die jij aanhaalt ís ‘Hellenbroek’, vertaalt in hedendaags Nederlands en aangevuld met zgn. ankerplaatsen en andere aanvullingen.
      Want daar ging mijn blogpost in eerste instantie over: het verschijnen van deze ‘nieuwe’ Hellenbroek en die ene vraag en antwoord daaruit.

      In de krant van gisteren stond overigens ook een artikel over een nieuw boek van ds. Harinck en die laat een heel ander geluid horen! Ik heb een link naar deze recensie toegevoegd aan mijn blogpost.

      Groet, Jan Jaap

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s