Home » Dingen van alledag » Hoogtepunten

Hoogtepunten


1 maart

+++  Het is 1 maart vandaag en de winter is voorbij, meteorologisch gezien. Er bloeien narcissen in mijn tuin, de rozen lopen al flink uit en ik zag van de week bloeiende Japanse kersen in het plantsoen hier in de buurt.

+++  In het laatste nummer van National Geographic staat een artikel over zwarte gaten, over hoe ze ontstaan en wat ze doen in de kosmos. Ik heb me bij het lezen verwonderd over dit fenomeen in de oneindige ruimte boven ons hoofd, een verschijnsel zo vreemd dat zelfs Einstein het niet kon bevatten.
In een zwart gat staat de tijd stil, wordt het licht gevangen en weegt een speldenknop meer dan een rotsblok hier beneden op aarde. Ook onze eigen Melkweg draait om zo’n zwart gat, 26.000 lichtjaar ver hier vandaan, onvoorstelbaar ver weg. Hij wordt ‘Sagittarius A’ genoemd en met behulp van röntgenstraling en infraroodstraling bestudeerd. Hieronder meer informatie over Sagittarius, gevonden op Kennislink.nl. Een letterlijk onvoorstelbaar verschijnsel, iets om te bewonderen en je over te verwonderen.

+++  Altijd een hoogtepunt: de aanhankelijkheid van mijn honden – me blij begroetend als ik thuiskom, me volgend waar ik heen ga in huis. Een kwispel, naast me op de bank liggen of – nog liever – bij me op schoot.

++  Het sms-contact met mijn vriendin op dagen dat ze elders vertoeft. Affectie op afstand en tegelijkertijd – de korte berichten lezend – heel dichtbij. Het soort contact waar ik me goed bij voel: niet té dicht op de huid, maar toch aanwezig. Beter dan een telefoongesprek, waarbij je direct moet reageren op wat die ander zegt.

‘Ons’ zwarte gat

Astronomen veronderstellen dat de meeste grote melkwegstelsels[1] een superzwaar zwart gat [2] in hun centrum herbergen. De meeste melkwegstelsels staan echter te ver weg om de materiestroom die door het zwarte gat wordt verorberd te bestuderen. Sagittarius A*, het zwarte gat in het centrum van onze eigen Melkweg, staat op een afstand van ‘slechts’ 26.000 lichtjaar[3]. Het is daarom een van de weinige zwarte gaten waarbij dit wel mogelijk is.

 

Sagittarius_door_chandra

Een gecombineerde opname van de omgeving van het superzware zwarte gat in het centrum van de Melkweg in röntgenstraling (blauw) en infrarood (rood en geel). De inzet toont een close-up van Sagittarius A*. De doorsnede van de afgebeelde regio is een half lichtjaar. NASA/UMass/Q.D.Wang et al./STScI

Met de Chandra-röntgensatelliet [4] zijn vijf weken lang röntgenbeelden gemaakt van het miljoenen graden hete gas rond Sagittaris A*. “De nieuwe beelden zijn de coolste die ik ooit heb gezien”, zegt Markoff. “We zien Sagittarius A* heet gas invangen dat is uitgestoten door nabije sterren, en het naar zijnwaarnemingshorizon [5] leiden.”

Bijzonder is dat slechts 1 procent van het materiaal dat door de zwaartekracht van het zwarte gat wordt aangetrokken ook daadwerkelijk de waarnemingshorizon bereikt, het punt waarop omkeren niet meer mogelijk is. De rest van het gas wordt daarvoor al uitgespuwd. Door deze sobere maaltijd is de uitgezonden straling van Sagittarius A* opmerkelijk zwak, net als bij de meeste superzware zwarte gaten in melkwegstelsels in het nabije heelal.

Lastig doorslikken

Het door de zwaartekracht ingevangen materiaal moet warmte en draaiing verliezen voordat het door het zwarte gat kan worden verorberd. Het uitspuwen van materiaal maakt dit mogelijk. “Het meeste gas moet worden uitgespuwd zodat een kleine hoeveelheid het zwarte gat kan bereiken”, zegt coauteur Feng Yuan van hetShanghai Astronomical Observatory in China. “In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken zijn zwarte gaten dus niet in staat om alles te verslinden dat naar hen toe wordt getrokken. Sagittarius A* vindt het blijkbaar moeilijk om zijn eten door te slikken.”

Impressie_zwart_gat

Impressie van het zwarte gat Sagittarius A* met daaromheen jonge sterren die grote hoeveelheden heet gas (geel en rood) uitstoten. Naast dat het gas in eerste instantie door het zwarte gat wordt aangetrokken wordt het overgrote deel weer uitgespuwd (blauw). NASA/CXC/M.Weiss

Advertenties

5 thoughts on “Hoogtepunten

      • Ik bedoel het niet negatief JJ. Ook ik ben onder de indruk, maar feit is dat er veel mensen die die grootsheid wilden bevatten verzandden in het niets en alles. Maar ik ga er vanuit dat jouw fascinatie een grens heeft, JJ. 🙂

        Gr. Henk

        • Ja, je kunt vervallen in atheïsme als je alles wilt weten en doorgronden. Voor mij persoonlijk geen reden om te stoppen met vragen, want ik moet antwoorden hebben om verder te kunnen, om te leven, om mens te zijn.
          Vr. groet, JJ

  1. Bij mij is er alleen verwondering over deze grootsheid. Ik kan dit niet vatten en probeer het ook niet. Het heelal is oneindig, net als onze schepper.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s