Home » Ik lees » Dood in Alaska

Dood in Alaska


Ik heb net het boek De wildernis in van Jon Krakauer uit. Het gaat over de 24-jarige Chris McCandless die in april 1992 de wilde natuur van Alaska introk en daar in augustus van datzelfde jaar eenzaam stierf, vermoedelijk na het eten van giftige zaden. De auteur reconstrueerde de laatste jaren van de jonge man en schreef er een boeiend verhaal over.

Een individualist, een idealist, een romanticus, een non-conformist. Begrippen die iets zeggen over het karakter en de levenshouding van Chris McCandless. Geboren in een middle class gezin in Amerika en afgestudeerd aan de universiteit, maar niet tevreden met zijn leven. Hij verbrak op een gegeven moment alle contacten met zijn familie en ging zwerven door het westen van de USA. De mensen die onderweg zijn pad kruisten mochten hem wel, maar telkens als het contact te close werd, ging hij er vandoor. Bang om zich te binden, blijkbaar. Vrij willen zijn en in de vrije natuur.
De maatschappij met alles wat daarbij hoort, verfoeiend en inspiratie halend uit de boeken van Jack London en Henry David Thoreau – auteurs die het oerbestaan en de Amerikaanse natuur verheerlijkten.

‘De wildernis sprak degenen aan die de mens en zijn verrichtingen oninteressant of weerzinwekkend vonden. Zij maakte niet alleen en vlucht uit de samenleving mogelijk maar bood de romanticus ook een ideaal kader voor het beoefenen van de cultus die hij doorgaans aanrichtte rond zijn eigen ziel. De eenzaamheid en de totale vrijheid in de wildernis boden een uitstekend kader voor zwaarmoedigheid zowel als voor verrukking.’

RODERICK NASH, WILDERNESS AND THE AMERICAN MIND (geciteerd in De wildernis in)

McCandless veranderde zijn naam in ‘Alexander Superzwerver’ toen hij het geciviliseerde leven achter zich liet en ging trekken. Zijn final destination was Alaska, dat buitenbeentje onder de Amerikaanse staten, waar winter, sneeuw en ijs een groot deel van het jaar heersen en het zomerseizoen maar kort duurt.
Eind april 1992 liftte hij naar het begin van de Stampede Trail, een pad dat zich door het onherbergzame gebied ten noorden van Mount McKinley slingert. Hij had 5 kilo rijst en een geweer bij zich en was volgens de man die hem een lift gaf, slecht gekleed op een verblijf in de wildernis. Hij had ook geen goede kaart op zak.
Het ijs op de Teklanika River die de Trail doorsnijdt, was net gesmolten en omdat het water laag stond, kon McCandless de stroom veilig doorwaden. Na enige tijd kwam hij bij een oude bus, neergezet langs het pad als een soort noodonderkomen voor trekkers. Hier verbleef hij het grootste deel van zijn tijd langs de Trail.
Uit het dagboek dat hij bijhield en dat samen met zijn fototoestel bij zijn lijk gevonden is, blijkt dat hij zich de eerste tijd aardig redde. Met zijn geweer schoot hij korhoenders, eenden en ander wild; rozenbottels en vossenbessen van het vorige jaar waren nog in flinke hoeveelheden te vinden en er groeit in de omgeving van de Stampede Trail een soort wilde aardappel, waarvan de wortels rauw of gekookt gegeten kunnen worden.
Begin juli besloot hij om terug te gaan, maar zag vervolgens zijn weg geblokkeerd: door smeltwater uit de bergen was de Teklanika River zo gezwollen, dat oversteken een levensgevaarlijke onderneming zou worden. Hij besloot terug te keren naar de bus met het vernemen om het een paar weken later opnieuw te proberen.
Met de voedselvoorziening ging het inmiddels een stuk minder: pogingen om vlees van geschoten dieren door roken te conserveren, mislukten faliekant; de foto’s die McCandless in die tijd met de zelfontspanner van zijn camera maakte van zichzelf, tonen een sterk vermagerde jongen met ingevallen wangen.

Daarna gaat het helemaal mis. In zijn dagboek staat bij 30 juli de aantekening: ‘UITERS ZWAK. DOOR STUFF. ZAAD. VEEL MOEITE OM ALLEEN MAAR OVEREIND TE BLIJVEN. VERHONGER. GROOT GEVAAR.’
Wat er exact gebeurd is, zullen we waarschijnlijk nooit weten. Jon Krakauer maakt echter aannemelijk dat het eten van giftige zaden van die eerder genoemde wilde aardappel, McCandless fataal is geworden. De wortels van de plant zijn eetbaar, maar de zaden bevatten aan het eind van de zomer giftige stoffen die de dieren ervan moet weerhouden om ze eten. McCandless wist dit vermoedelijk niet, want een foto op het rolletje in zijn toestel toont een zak met versgeplukte zaaddozen. Het gif in de zaden blokkeert de opname van voedsel door het lichaam en dit heeft vermoedelijk zijn dood veroorzaakt.
De laatste foto op het rolletje in de camera toont een uitgemergelde jongen die een afscheidsboodschap in de richting van de lens houdt. McCandless is volgens de reconstructie van Krakauer waarschijnlijk op 18 augustus 1992 gestorven. Ongeveer 3 weken later vonden trekkers zijn lichaam in de oude bus.
Amerikaanse kranten berichtten over de dood van Chris McCandless en de redactie van het tijdschrift Outside vroeg Jon Krakauer om een verhaal erover te schrijven. Krakauer werd geraakt door de dood van de jongen en dit leidde uiteindelijk tot het boek De wildernis in.

Het verhaal sprak me erg aan, voor een deel waarschijnlijk omdat ik mezelf herken in het karakter van McCandless. Ik ben ook vaak liever alleen dan in het gezelschap van andere mensen. Soms voel ik me een vreemde eend in de bijt en de maatschappij met al zijn drukte en verwikkelingen raakt me weinig.
Toen ik ongeveer net zo oud was als Chris McCandless, ging ik alleen op vakantie naar Wales. Ik maakte een trektocht over Offa’s Dyke Path, een long distance footpath langs en over de restanten van een middeleeuwse aarden wal. Ik was slecht voorbereid op de tocht en mijn rugzak was veel te zwaar. Als gevolg daarvan was het lopen soms een martelgang. Ik heb daarna zoiets ook nooit meer gedaan.
Maar ik herken de zucht naar het ‘echte’ leven en naar de natuur van Chris McCandless maar al te goed. Diep tragisch dat het zo met hem moest aflopen.
Met dit boek heeft Jon Krakauer een gedenksteen voor hem opgericht.

De oude bus langs de Stampede Trail waarin Chris McCandless stierf

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s