Over een zanglijster, God en mijzelf

 

zanglijster.jpg

De boomkwekerij waar ik werk bestaat uit een oud en een nieuw gedeelte. Het nieuwe gedeelte ligt 500 meter verderop aan dezelfde weg als de oude en kent enkele volkstuinen die naast en tussen onze eigen beplanting liggen.

Vanochtend zocht ik op de oude kwekerij een plantlijn. Ik vond hem niet en stapte daarom geërgerd in mijn auto om er eentje op het nieuwe perceel te zoeken. Ik parkeerde mijn auto naast een van de hobbytuinen, stapte uit en zocht een lijn op.

Toen ik terug naar mijn auto liep zag ik een zanglijster die verstrikt zat in een net dat de volkstuinder over zijn groenteplanten gespannen had ter voorkoming van vogelvraat. De vogel was helemaal in paniek en raakte steeds verder klem, het net zat op een gegeven moment om zijn nek en dreigde hem te verstikken. Ik kan zoiets niet aan zien en slaagde er uiteindelijk in om de zanglijster te bevrijden uit zijn benarde positie.

zanglijster

Na afloop vroeg ik mij af of achter dit alles een bedoeling zat, een hogere macht. Moest ik naar de andere kwekerij gaan omdat die zanglijster daar bekneld zat en ik hem moest redden, en moest ik daarom uitgerekend mijn auto parkeren naast die volkstuin, terwijl ik die net zo goed ergens had kunnen neerzetten?? Of is zoiets gewoon toeval? Hier krijg je nooit een duidelijk antwoord op, dat is het enige wat vaststaat….

En als je over dit soort dingen nadenkt, komen er steeds meer vragen en geen antwoorden. Want tegenover die ene geredde vogel staan legio anderen die het niet redden, ten prooi gevallen aan roofvogels, uithongering, ziekten en aan vogelnetten op andere locaties.
En wishful thinking, je gelooft wat je wilt geloven, speelt vaak een belangrijke rol bij dit soort dingen. En er verschijnt ook geen engel van Boven die je vertelt hoe de vork precies in de steel zit. Was het maar wél zo!

zanglijster

We kijken als door een spiegel in een raadsel. En veel van ons spreken over Boven komt van beneden, om een onlangs overleden theoloog te parafraseren, en wordt beheerst door ons beperkte mensenverstand.

Maar ik vind het verschrikkelijk om een vogel te zien worstelen in een net en wil dan niets liever dan zo’n dier bevrijden. En de vraag waartoe ik op aarde ben wordt op zo’n moment in belangrijke mate bepaald door het welslagen van mijn actie om die vogel te bevrijden. En dat is ook een soort theologie – heel laag-bij-de-gronds misschien, maar daarom niet minder echt!

 

 


 

 

Advertenties

Loutering door lijden

Hieronder een boek wat ik net gelezen heb en waarin loutering door lijden een centrale rol speelt.

Suttree van Cormac McCarthy gaat over een man, Cornelius Suttree geheten, die lijdt aan het leven. Godverlaten en moederziel alleen, gebroken met zijn familie, vegeterend op een wrakke woonboot op de rivier de Tennessee bij Knoxville, Tennessee in Amerika.
Een leven aan de zelfkant van de maatschappij met schooiers en zuiplappen, hoeren en outlaws, mensen die van de hand in de tand leven, kruimeldieven en vechtersbazen. Types die in korte, staccato zinnen met elkaar praten in een jargon dat doorspekt is met vloeken, scheldwoorden en schunnige taal.

Het boek beschrijft enkele jaren uit het leven van deze verloren ziel, met tegenslag op tegenslag, los werk overdag en slemppartijen ’s nachts. En dat alles onder het motto: het kan altijd nóg erger dan het nu is.
Een en ander wordt door McCarthy verwoord in een schrijfstijl die soms moeilijk te begrijpen is, waarbij metaforen, complexe zinnen en inktzwarte, fel-realistische beelden om voorrang strijden. De wereld van dit boek is een uiterst vijandig universum, gespeend van elk mededogen, een hel op aarde – al moet gezegd worden dat de humor soms niet ontbreekt en de hoofdpersoon zelf regelmatig enige empathie met de verdoemde zielen om hem heen toont. En dit laatste maakt dat er door de zwarte duisternis van het boek toch een sprankje licht gloort.

Op een gegeven moment wordt Suttree ernstig ziek. Gekluisterd aan een ziekenhuisbed, op het randje van de dood, krijgt hij in koortsige dromen een soort van inzicht in zijn plek in de wereld. De ziekte vervuld hierbij de rol van een soort catharsis waaruit hij vernieuwd tevoorschijn komt. Gelouterd door het lijden, zou je kunnen zeggen. Het boek eindigt ermee dat hij na zijn genezing breekt met zijn oude leventje en vertrekt uit Knoxville, op weg naar een nieuwe bestemming en een ander leven.

Ik vond Suttree al met al een waardevol boek. Het beschrijft een gebroken wereld en de worsteling van een mens daarmee, een voor mij heel herkenbare worsteling!
Zoals hierboven al aangegeven is het boek doorspekt met vloeken, de lezer zij gewaarschuwd! En de God van Suttree is een vijandige God die een vijandig universum bestuurd, een notie waar christelijke lezers moeite mee zullen hebben.

Suttree, Cormac McCarthy
De Arbeiderspers, 2014,
477 pagina’s.

 

suttree

The house where nobody lives….

….is een heel mooi liedje van Tom Waits, je vindt het hieronder.

Ik kwam vandaag langs zo’n onbewoond en inmiddels vrijwel onbewoonbaar huis. Het heeft iets….iets van een bepaalde aantrekkingskracht, het vertelt een verhaal over de onvermijdelijke neergang van alles. Zo’n huis is soms fotogeniek met dat onkruid wat overal opschiet, afbladderende daklijsten, bemoste stenen soms, open vensters die de structuren erachter onthullen.

Als ik zo’n huis zie voel ik vaak een verlangen om er in trekken en het met eenvoudige middelen weer enigszins bewoonbaar maken. Als er een schoorsteen in zit, kun je een houtkachel kopen om het warm te stoken. Flessenwater uit de supermarkt, koken op butagas, een opwindradio voor het nieuws en een muziekje. Kost allemaal weinig in vergelijking met wat ik nu spendeer aan woninghuur, energie, water en gemeentelijke belastingen. Leven off the grid – in ieder geval tot de politie of een woninginspecteur binnen komt kijken….)-;

 

In de kerk

kerkmensen

 

Zondagochtend, achterin de kerk, iets voor tienen:

er zit een man van middelbare leeftijd met autisme, met naast hem
een iets jongere vrouw met schizofrenie en een verleden als kankerpatient. Twee banken ervoor een Belgische man zonder baan en weinig financiële middelen, met naast zich een vrouw met een fysieke en (lichte) mentale beperking.

Er komt een ouder echtpaar binnen met aan de hand hun kind, een man met een vrij ernstige vorm van Downsyndroom en een klompvoet. De vrouw naast de Belg zegt ‘Hé jongeman’ tegen hem, maar hij hoort het niet. Ze herhaalt het: ‘Hé jongeman’, maar hij heeft zich van haar afgewend. Zijn moeder hoort het wel en draait haar zoon om, wijst hem op de vrouw. De vrouw steekt haar hand uit en de man pakt hem aan, een beetje schutterig en onbeholpen. Dan keert hij zich weer om en hobbelt achter zijn moeder aan de kerk in…..

Gebrekkige mensen, getekend door het leven, daar op dát moment, op díe plaats. Levens die elkaar kruisen, voor even. Mensen die zich soms ontheemd voelen, maar hopen op een behouden thuiskomst, eens…..
Samen in de kerk met al hun herinneringen, frustraties en pijn. Een beetje liefde en – als het meezit – een klein beetje hoop.

Boer en natuur

permacultuurversusmonocultuur.jpg

 

We waren afgelopen week op vakantie in West Zeeuws-Vlaanderen. Een dijkhuisje in het buitengebied. Vanuit ons achterraam keek je uit op polderland met in de verte de dijk die de polder begrensde. Op die dijk stonden knotpopulieren in een lange rij, een markant gezicht.

Zeeuws-Vlaanderen: een open landschap waar boeren op de klei akkerbouw bedrijven – aardappelen, graan, bieten en andere gewassen die het op deze grond goed doen. Klei is vruchtbaar – een heel verschil met de schrale zandgrond in Oost-Nederland waar mijn roots liggen.

Maar net als daar gaat ook in Zeeuws-Vlaanderen de boer in de eerste plaats voor eigen gewin – logisch natuurlijk, want het is zijn brood. Maar dat gaat wel ten koste van de natuur, boeren zijn wat betreft slechte rentmeesters….
Want ik zag tijdens mijn vakantie agrariërs met een gifspuit achter hun tractor door het land rijden, en dat zag ik vaak! En op de akkers van diezelfde boeren – die vaak uit vele hectaren bestaan – groeide echt niets anders dan het hoofdgewas, geen enkele wilde plant, geen korenbloem, geen klaproos, helemaal niks! Onafzienbare rijen aardappels, keurig in het gelid; een uitgestrekt oppervlak met alleen maar graan zonder een onderbreking. Geen enkele variatie – een monocultuur.

En de natuur? Die trekt zich terug in de paar reservaten van het Zeeuws Landschap die her en der verspreid liggen. Reservaten die op zich heel mooi zijn, daar niet van, maar het is allemaal te weinig om de achteruitgang en verarming van het landschap te stoppen.

En ik vroeg me af of die boeren eigenlijk geen subsidie kunnen krijgen om meer natuur op hun land toe te laten, of gaat dat niet werken??

**** En zo moet het dus NIET: een link naar een artikel over agrarische subsidies. ****

 

 

Het Zwin

Het Zwin: een natuurgebied op de grens van Nederland en België. Een gat in de duinen, waardoor het zeewater tweemaal per etmaal landinwaarts stroomt. Water, zand, slikken. Vanaf het strand voorbij Cadzand-Bad loop je er naar toe; vanaf de dijk iets verderop heb je een mooi uitzicht over het gebied.

Het was bewolkt, maar droog toen wij er waren. En hoogwater. En heerlijk stil.

donderdag van bovenaf.jpg
Het Zwin: uitzicht vanaf de dijk
donderdag vogel in de lucht.jpg
Het Zwin: water, lucht, een streep land en een vogel. Het is net een aquarel!
donderdad visdieje.jpg
Het Zwin: visdiefje op een paaldakje
donderdag vogels op een kluitje.jpg
Het Zwin: scholekster op een kluitje, twee aalscholvers erboven
donderdag kokmeeuw.jpg
Het Zwin: kokmeeuw op het water